Een vloek of een zegen?

Tijdens mijn eerste jaar van mijn opleiding (2016-2017), heb ik deze sfeerreportage geschreven. Dit was voor het vak tekstschrijven. De opdracht was om een sfeerreportage te schrijven over een maatschappelijk onderwerp. Omdat ik onlangs een artikel voorbij had zien komen over dieren die in gevangenschap leven, leek dat mij een interessant onderwerp om over te schrijven.

Eenmaal door de poorten van de dierentuin komt de geur van vers hooi je al tegemoet. Een verzorger die voorbij loopt, duwt een kruiwagen met drollen voort. Verderop ligt Cesar met zijn harem in hun leeuwenverblijf. Veel mannen zouden jaloers op hem zijn. ‘Is toch zielig hè, die grote leeuwen in dat kleine verblijf, die zich de hele dag liggen te vervelen?’ Een vrouw kijkt haar man vragend aan. ‘Ze worden vast goed verzorgd Karin, anders werd de tent wel gesloten.’

Verderop is het wallaby verblijf. Het is dusdanig ingericht dat men tussen de wallaby’s door kan lopen. De wallaby’s hebben veel ruimte en kunnen alle kanten op. Gerda Verbeek (67) zou de dieren graag willen knuffelen. ‘Ik weet dat dat absoluut niet mag. Het blijven tenslotte onvoorspelbare, wilde dieren. Ik heb bewondering voor de manier waarop ze hier duidelijk maken dat het om wilde beesten gaat en niet om knuffelbeesten.’ Echter geeft Gerda ook aan bijvoorbeeld de leeuwen liever op een grote savanne te zien lopen. Net als het echtpaar dat bij de leeuwen stond, vindt ze het verblijf te klein. Maar is het wel zo zielig voor deze dieren? Vervelen zij zich wel en zijn de verblijven echt te klein?

Niets nieuws
Exotische dieren houden is niets nieuws. Dit gebeurde in het oude Egypte al. Vanaf de 16e en 17e eeuw ontstonden er menagerieën. Dat waren privécollecties met dieren, die in het bezit waren van koningen en aristocraten. De voornaamste doelen waren status en vermaak. Toen de menagerieën gingen rondtrekken met hun dieren, ontstond het beginsel van circusdieren. Rond de 18e eeuw werd de eerste dierentuin in Europa geopend en in de 19e eeuw ontwikkelde het circus zich tot hoe wij dit nu kennen. Echter is hier vandaag de dag veel kritiek op. Sinds 15 september 2015 geldt er een verbod op circusdieren. Ook dierentuinen krijgen veel kritiek. De Partij voor de Dieren zegt gefaseerd een einde te willen maken aan de huidige commerciële vorm van dierentuinen. Entertainment via dieren is volgens de PvdD niet meer van deze tijd en moet daarom afgeschaft worden. Dierentuinen moeten veranderen in opvangplekken voor dieren die zich in hun eigen leefgebied niet kunnen handhaven. Ook de fokprogramma’s waar veel dierentuinen aan meedoen, moeten volgens de PvdD worden verboden. Volgens hen worden de fokprogramma’s alleen gebruikt om andere dierentuinen te bevoorraden.

”Voor veel diersoorten is het vijf voor twaalf”

Daphne Valk (49) is paraveterinair in een Nederlandse dierentuin. Zij is het niet eens met het standpunt van PvdD. ‘Dieren die zoötechnisch minder geschikt zijn, zijn ook lastig om te houden. Deze vind je dus bijna niet in dierentuinen.’

Ook zegt ze, in tegenstelling tot de PvdD, dat het bijdragen aan fokprogramma’s in gevangenschap het aantal dieren in het wild op peil kan houden. Zo worden knoflookpadden met uitsterven bedreigd. Dierentuinen verzamelen eieren van de padden en laten deze uitkomen tot larven. Deze worden uitgezet in het wild, met het doel sterkere en grotere populaties te creëren. ‘Voor veel diersoorten is het ten slotte vijf voor twaalf. Wat veel mensen zich niet realiseren is dat de uitval van een simpele paddensoort immense gevolgen kan hebben voor een heel ecosysteem. Uiteraard geldt dit voor meerdere diersoorten’

Ook onderzoek dat in dierentuinen gedaan wordt, is belangrijk. Wilde honden in Afrika worden met uitsterven bedreigd. Virusuitbraken binnen de populatie kunnen fataal zijn voor de diersoort, omdat wilde honden nog maar in één klein gebied voorkomen. Een ‘reservepopulatie’ is er niet.

”Het is een druppel op een gloeiende plaat”

Van groot belang
Het is dus van groot belang dat deze diersoort behouden wordt. Dierentuinen ontwikkelen vaccins ter bescherming tegen virusuitbraken en door middel van projecten worden wilde honden in Afrika hiermee gevaccineerd. ‘Het is een druppel op een gloeiende plaat, maar met voldoende inzet kunnen we de plaat misschien laten afkoelen.’

Gebrek aan kennis speelt ook een grote rol bij de heersende onvrede over de dierentuinen. Zo weten veel mensen niet dat leeuwen alleen jagen wanneer ze honger hebben en dat ze liever lui dan moe zijn. Daphne: ‘Meer ruimte zou geen toenemende activiteit bewerkstelligen.

Educatieve rol
Ten slotte heeft de dierentuin waar Daphne werkt een educatieve rol. Er worden lessen georganiseerd waar kinderen kennis bijgebracht wordt over allerlei verschillende soorten dieren. Ooit had een meisje daar een cavia op schoot. Toen de cavia bewoog, wist het meisje niet wat haar overkwam. Ze gilde: ‘Zet hem uit!’ Volgens Daphne is contact met dieren cruciaal. ‘Veel mensen kennen de realiteit niet, omdat ze alleen de beelden op tv zien.’

Intussen loopt de dag ten einde. De gorilla’s worden naar binnen gehaald, zodat zij kunnen eten. De grote man voorop en alle vrouwtjes er achteraan. Verderop staan ook de giraffen te eten. Twee kleintjes zijn nog aan het spelen en rennen achter elkaar aan. De volgende halte is wederom het leeuwenverblijf. Cesar ligt nog op exact dezelfde plek als waar hij die middag lag. Wellicht moet de Partij voor de Dieren toch eens uitgenodigd worden voor een dagje dierentuin.

Post a Comment