Blog

”Hij at zijn baret ook daadwerkelijk op”

Dit achtergrondverhaal heb ik geschreven in opdracht van school, voor het vak research en redactie. Voor dit vak heb ik ook een podcast gemaakt. Deze podcast is een toevoeging aan deze tekst en hier kunt u hem luisteren! 

Over het kattenkwaad dat Menno en Jan-Piet uithalen tijdens hun diensttijd

In 1984 is het zover voor Menno van Dongen: hij is eenentwintig jaar, heeft zijn Mts-bouwkunde afgerond en moet zijn militaire dienstplicht vervullen.  

Menno zijn dienstplicht begint tijdens het staartje van de Koude Oorlog en daarnaast is de Libanese Burgeroorlog in volle gang. Is dit gevaarlijk voor Nederland? Nee. Menno leert dus de landsgrenzen te verdedigen, zonder dat daar enige aanleiding voor is. Gelukkig ontmoet hij Jan-Piet Hartman. Samen komen ze hun diensttijd door. Maar hoe hou je jezelf bezig als er geen dreiging is? Wat doen zijn om hun diensttijd door te komen?

”De bar lag compleet op zijn reet toen wij erin kwamen”

De ontmoeting
Het lot brengt Menno en Jan-Piet bij elkaar. Het runnen van de donkerbruine bar op een verder saai en leeg kazerneterrein, wordt hun vaste taak. ‘’De bar lag compleet op zijn reet toen wij erin kwamen. Toen we eruit gingen draaide hij als een tierelier. De weekomzet werd verzesvoudigd.’’ aldus Jan-Piet. Waar de vorige beheerders iedere avond een pornofilm draaiden, schroeven Menno en Jan-Piet dit terug naar twee pornofilms op woensdagavond. Om als nieuwelingen een goede indruk te maken, vertellen Menno en Jan-Piet dat ze via het illegale circuit een Turks gesproken versie van Rambo 2 hebben bemachtigd, die op dat moment nog niet uit is in Nederland. Ze pakken het groots aan en beplakken het hele kazerneterrein met posters waarop dit staat aangekondigd. Menno en Jan-Piet hebben een nieuwe, vervelende collega in de bar die bardienst heeft op de Rambo-avond. Wat hij niet weet, is dat die film er niet is. Er zit een pornofilm in het apparaat. Gelukkig hebben Menno en Jan-Piet Chinees-tegoed omdat ze hard hebben gewerkt op een feest. Vanuit het Chinese restaurant gaan hun gedachten dan ook uit naar hun nieuwe collega, die inmiddels opgescheept zit met een afgeladen bar vol boze mensen.

‘’Niet wedden met Tom Middendorp, want Tom Middendorp wint altijd.’’
Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp, die destijds luitenant was, is vandaag de dag de hoogste militair binnen de Nederlandse Defensie. Hij is de meest belangrijke adviseur van de minister. In 1984 is hij commandant in Ermelo, en schenken Menno en Jan-Piet zijn koffie voor hem in. ‘’Tom ging door het vuur voor zijn mensen en was altijd eerlijk en oprecht.’’ zegt Menno. Het is dan ook Tom Middendorp zelf die zegt: ‘’Niet wedden met Tom Middendorp, want Tom Middendorp wint altijd.’’ Sergeant Max wedt toch, wat resulteert in dat hij zijn baret op moet eten. ‘’Hij was wel stoer, dus hij at zijn baret ook daadwerkelijk op. Dat ging goed, totdat we hem vertelden hoeveel virussen, bacteriën en zure regen er in die baret zaten.’’ zegt Menno. ‘’Uiteindelijk reed er een auto van Ermelo naar Utrecht om een injectie met braakmiddel te halen, omdat Max geloofde wat we hem wijsmaakten.’’ vertellen beide heren voordat ze in lachen uitbarsten.

Brug opblazen tijdens een oefening. Tom Middendorp staat links

Beter dan ooit
Volgens militair historicus, ex-dienstplichtige en journalist Casper van den Broek was het leger met dienstplichtigen in de jaren ’80 beter dan het leger ooit geweest is. ‘’Nooit eerder in tweehonderd jaar was ons leger zo goed bewapend als in de jaren tachtig, de soldaten zo gemotiveerd en getraind. Nederlandse dienstplichtigen scoorden altijd hoog bij internationale wedstrijden tussen legereenheden en waren daarmee de trots van de generaals.’’

‘’Het was toen heel anders’’
Menno’s vader, Maarten van Dongen, heeft ook zijn dienstplicht moeten vervullen. ‘’Dat was dertig jaar eerder dan dat Menno in dienst zat. Het was toen heel anders. Veel strenger.’’ zegt Rina van Dongen, de vrouw van Maarten. Maarten vervult zijn dienstplicht bij de marine. Zijn dienst vak is stoker. Hij moet zorgen dat de machines blijven draaien. Maarten volgt zelfs een opleiding.  Gedurende zijn hele diensttijd leert Maarten een vak. Een vak waar hij, ook al weet hij dat op het moment zelf nog niet, zijn hele leven profijt van heeft. Terwijl Maarten zijn dienstplicht vervult, is hij al samen met Rina. Zij kent dus zowel de verhalen van Maarten als die van haar zoon Menno. ‘’Ik ben stomverbaasd over het verschil tussen de diensttijd van Menno en die van Maarten. Maarten heeft er een vak geleerd. Menno heeft geintjes uitgehaald en genoten. Ik vraag me af hoe hij dat voor elkaar heeft gekregen in het leger.’’

”De discipline die me in mijn diensttijd is bijgebracht, heeft me gebracht waar ik nu ben”

‘’In die tijd heette dat gewoon nog teringjong’’
‘’Ondanks dat vechten op dat moment niet nodig was, waren we wel klaar voor als het écht uit de klauwen liep.’’ vertelt Jan-Piet. ‘’Doordat de Koude Oorlog nog bezig was, was er geld voor materiaal opleiding. Het dienstplichtige leger was op zijn top.’’ vult Menno aan. ‘’Voor mijn diensttijd was ik een ongeleid projectiel. Ik heb ADHD maar in die tijd heette dat gewoon nog teringjong. De discipline die me in mijn diensttijd is bijgebracht, heeft me gebracht waar ik nu ben. En bovenal heeft het kameraadschap voor het leven opgeleverd.’’ zegt Jan-Piet terwijl hij en Menno naar elkaar glimlachen van oor tot oor. Want dat staat vast. Ieder verhaal dat zij vertellen, vertellen zij samen. De een vertelt, de ander vult aan, terwijl beide heren continu een ondeugende glinstering in hun ogen hebben.

Post a Comment